Tổ chức thi bơi chải tại Lễ hội Đền Hùng. Ảnh: P.V

“Con người có tổ, có tông, như cây có cội, như sông có nguồn”. Từ bao đời nay, trong tâm thức của mỗi người dân Việt Nam, các Vua Hùng là Quốc Tổ có công dựng nên Nhà nước đầu tiên của người Việt, là tổ tiên chung của dân tộc Việt Nam và mọi người dân Việt Nam đều tự hào mang trong mình dòng máu “Con Lạc – cháu Hồng”.

Tổ chức thi bơi chải tại Lễ hội Đền Hùng. Ảnh: P.V

Tổ chức thi bơi chải tại Lễ hội Đền Hùng. Ảnh: P.V

Trong di sản văn hóa dân tộc, Đền Hùng và ngày Giỗ
Tổ Hùng Vương là biểu tượng của tinh thần yêu nước và sức mạnh đại đoàn kết
toàn dân. Giỗ Tổ Hùng Vương hàng năm là ngày lễ trọng mang bản sắc văn hóa sâu
sắc và độc đáo của dân tộc Việt Nam, thể hiện truyền thống, đạo lý “Uống nước
nhớ nguồn”, tưởng nhớ và biết ơn các Vua Hùng đã có công dựng nước và giữ nước.

Tín ngưỡng thờ cúng các Vua Hùng trở thành bản sắc văn hóa, đạo lý truyền thống
của người Việt Nam. Dù đi đâu, ở đâu, mỗi người con đất Việt đều hướng về cội
nguồn, hướng về tổ tiên với tấm lòng thành kính, tri ân. Thờ cúng các Vua Hùng
không chỉ là hoạt động tâm linh cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, đất
nước yên vui, thịnh vượng, mà còn có ý nghĩa sâu xa nhắc nhở, kết nối, củng cố
tình đoàn kết, thương yêu, đùm bọc lẫn nhau của cộng đồng dân tộc Việt Nam,
những người cùng chung một nguồn cội.

Năm Kỷ Hợi – 2019 là năm lẻ, Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền
Hùng được tổ chức theo quy mô cấp tỉnh, do UBND tỉnh Phú Thọ chủ trì và có sự
tham gia của 3 tỉnh: Cần Thơ, Nghệ An và Sơn La theo Đề án Tổ chức giỗ Tổ Hùng
Vương hàng năm đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ
hội Đền Hùng năm nay diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 8 đến ngày 10 tháng 3 năm Kỷ
Hợi (tức từ ngày 12 đến ngày 14 tháng 4 năm 2019). Tuy nhiên, nhiều hoạt động
văn hoá, văn nghệ, thể thao, diễn xướng, trưng bày, triển lãm… đã được tổ
chức từ ngày 1-3 năm Kỷ Hợi (tức từ ngày 5-4-2019) tại Khu Di tích lịch sử Đền
Hùng và thành phố Việt Trì.

Thông qua tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền
Hùng nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, biết ơn sâu sắc các Vua Hùng và các
bậc tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước; củng cố khối đại đoàn kết toàn
dân tộc Việt Nam trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tiếp tục tuyên truyền, quảng
bá sâu rộng về hai di sản “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” và “Hát
Xoan Phú Thọ” đã được UNESCO vinh danh.

Quan điểm chỉ đạo của tỉnh Phú Thọ là tổ chức phần Lễ đảm
bảo trang nghiêm, trọng thể, mang tính cộng đồng sâu sắc; gắn các hoạt động Hội
vui tươi, lành mạnh, văn minh, tiết kiệm và thu hút được đông đảo quần chúng
nhân dân chủ động tham gia.

Đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội
tuyệt đối; rút ngắn thời gian do cơ quan Nhà nước đứng ra tổ chức để dành nhiều
thời gian cho các đơn vị, tổ chức, cá nhân chủ động thực hiện vai trò chủ thể
trong các chương trình.

Các hoạt động chủ yếu sử dụng nguồn vốn xã hội hoá,
nguồn tự chủ của các đơn vị tham gia thực hiện. Tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương năm
2019 làm cơ sở tiếp tục hoàn thiện công tác tổ chức để rút kinh nghiệm cho việc
tổ chức các hoạt động Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng năm 2020 với quy mô
cấp Quốc gia do Trung ương đứng ra tổ chức.

Nét mới nổi bật của Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng năm
nay là phương châm xã hội hoá công tác tổ chức lễ hội. Hầu hết các nhiệm vụ
trong chương trình Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng năm Kỷ Hợi – 2019 được
giao cho các sở, ngành, đơn vị, UBND các huyện, thành, thị một cách chuyên sâu,
phát huy tính chủ động, sáng tạo của các đơn vị, địa phương. Kinh phí thực hiện
các nhiệm vụ cũng theo hướng tinh thần xã hội hoá, để dần dần đưa các hoạt động
lễ hội trở về với cộng đồng, để người dân thực sự làm chủ lễ hội.

Hoạt động
dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng không chỉ còn là hoạt động chính do UBND
tỉnh chủ trì tổ chức thực hiện mà bắt đầu từ năm nay, toàn bộ 13 huyện, thành,
thị cũng thực hiện nội dung này theo chương trình, kịch bản riêng của mỗi địa
phương.

Việc này vừa phát huy tính chủ động, trách nhiệm của các địa phương
tham gia vào các hoạt động Giỗ Tổ, củng cố khối đại đoàn kết giữa chính quyền
với nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, thể hiện đúng giá trị tín ngưỡng thờ
cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là Di sản phi vật thể đại diện của nhân loại, là sự
riêng có của dân tộc Việt Nam.

Phần Lễ gồm 6 hoạt động chính, trong đó Lễ dâng hương tưởng
niệm các Vua Hùng được tổ chức tại Đền Thượng ngày 10-3 năm Kỷ Hợi, tức ngày 14
tháng 4 năm 2019. Cùng với lễ dâng hương được tổ chức trên Đền Thượng, các di
tích thờ Hùng Vương và các danh nhân, danh tướng thời Hùng Vương trên địa bàn,
tỉnh Phú Thọ có chủ trương vận động mỗi gia đình có một “mâm cơm tri ân” do gia
đình tự chuẩn bị, đảm bảo trang nghiêm, đầm ấm để tưởng nhớ, tri ân công đức tổ
tiên chung của dân tộc vào thời điểm Chủ lễ đọc Chúc văn trên Đền Thượng.

Không gian phần Hội được trải rộng từ Khu Di tích lịch sử
Đền Hùng đến thành phố Việt Trì, trong đó nổi bật là chương trình khai hội Đền
Hùng bắt đầu từ 19 giờ 45 phút ngày 8-3 năm Kỷ Hợi (tức ngày 12-4-2019) với các
hoạt động: Trình diễn diễn xướng dân gian, chương trình nghệ thuật chào mừng
với sự tham gia của các đoàn nghệ thuật 3 tỉnh, thành phố (thành phố Cần Thơ,
tỉnh Nghệ An, tỉnh Sơn La) và các ca sỹ nổi tiếng.

Kết thúc chương trình là màn
bắn pháo hoa tầm cao tại Quảng trường Hùng Vương, thành phố Việt Trì. Toàn bộ
nội dung chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng truyền hình Phú Thọ
và sóng truyền hình một số tỉnh, thành phố trong cả nước.

Cùng với các hoạt
động văn hoá, văn nghệ, thể thao, triển lãm, diễn xướng như mọi năm, phần Hội
năm nay còn diễn ra nhiều hoạt động có nét mới như: Hội sách Đất Tổ tại Ngã 5
Đền Giếng; trưng bày hoa, cây cảnh tại Bảo tàng Hùng Vương, thành phố Việt Trì;
tổ chức các hoạt động văn nghệ biểu diễn hàng đêm tại sân khấu Quảng trường
Hùng Vương; hội chợ thương mại và giới thiệu sản phẩm đặc trưng của các vùng
miền năm 2019.

Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng 2019 cũng là dịp để nhân dân
Phú Thọ giới thiệu Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Hát Xoan
tới đồng bào cả nước. Hội Xoan năm nay sẽ tiếp tục được tổ chức ở nhiều điểm,
từ di tích được cho là nơi khởi phát làn điệu Xoan nổi tiếng (miếu Lãi Lèn,
phường Phượng Lâu, thành phố Việt Trì) đến không gian lễ hội dân gian đường
phố, hứa hẹn mang đến cảm nhận sâu sắc về một loại hình di sản đặc biệt của
vùng Đất Tổ.

Các hoạt động giao lưu, quảng bá văn hóa, nghệ thuật tại Lễ hội
Đền Hùng, không chỉ là minh chứng cho sự giàu có về bản sắc văn hóa của vùng
Đất Tổ, mà còn giúp đồng bào thêm tự hào về nguồn gốc con Lạc, cháu Hồng, tìm
thấy ở đó những gốc rễ bền chặt, góp phần làm nên giá trị trường tồn cho nền
tảng văn hóa dân tộc.

Một điểm mới nữa là quy mô tổ chức hội trại văn hoá năm
nay được mở rộng, ngoài gian trại của 13 huyện, thành, thị còn có sự tham gia
gian hàng quảng bá thương hiệu, sản phẩm của nhiều doanh nghiệp lớn trong cả
nước với nhiều sản phẩm phong phú (Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông quân đội
Viettel, Vingroup, Toyota, Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam VNPT…).

Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng là dịp mỗi người dân đất
Việt tỏ lòng hiếu kính tới các bậc tiền nhân đã có công khai sơn, trị thủy, gìn
giữ sơn hà, đồng thời cùng hòa mình vào không gian văn hóa, lịch sử kỳ vĩ với
bao truyền thuyết, huyền tích thấm đẫm qua khối di sản vô giá đang hiện hữu
trên mảnh đất này.

Với kinh nghiệm tổ chức Giỗ Tổ nhiều năm và sự chuẩn bị chu
đáo, Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng năm Kỷ Hợi 2019 sẽ tiếp tục là một
trong những lễ hội mẫu mực của cả nước, đậm đà bản sắc dân tộc, thân thiện, gần
gũi và hấp dẫn du khách về với cội nguồn; đồng thời tích cực quảng bá rộng rãi
về hai di sản: “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương” và “Hát Xoan Phú Thọ” đã được
UNESCO vinh danh; khẳng định ý nghĩa cùng những nỗ lực, cố gắng của Đảng bộ,
chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Phú Thọ trong việc bảo tồn, phát huy
giá trị các di sản văn hóa trên quê hương Đất Tổ.

Việt Hà
(Báo Phú Thọ)